Ferðaskrifstofur Upplýsingar og umsóknir

Samkvæmt III kafla laga um Ferðamálastofu nr. 96/2018 skal hver sá sem hyggst starfa sem ferðaskrifstofa hafa til þess leyfi Ferðamálastofu. Útgefið leyfi er ótímabundið. Sækja ber um leyfi til Ferðamálastofu a.m.k. tveimur mánuðum áður en fyrirhuguð starfsemi á að hefjast.

Ferðaskrifstofa er aðili, hvort sem er einstaklingur eða lögaðili, sem setur saman, skipuleggur, býður og/eða selur pakkaferðir eða hefur milligöngu um sölu samtengdrar ferðatilhögunar í atvinnuskyni, hvort sem er að eigin frumkvæði eða eftir beiðni viðskiptavinar, innan lands eða erlendis.

Undir hugtakið ferðaskrifstofa falla allir seljendur, þ.e. skipuleggjendur og smásalar sem bjóða til sölu eða selja þjónustu sem fellur undir lög nr. 95/2018 um pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun.

Ferðaskrifstofa getur jafnframt haft með höndum og veitt alla þá ferðatengdu þjónustu sem ferðasali dagsferða veitir, hvort sem hún er veitt í formi pakkaferða eða ekki. 

Leyfisbréf og auðkenni

Leyfisbréf ferðaskrifstofa eru einungis gefin út rafrænt.
Ferðaskrifstofa skal í hvers kyns auglýsingum um starfsemi sína og á vef sínum nota myndrænt númerað auðkenni sem Ferðamálastofa útvegar. Ferðamálastofu er heimilt að veita undanþágu frá þessu, í sérstökum tilfellum, að fenginni umsókn leyfishafa.

Heiti og hjáheiti (markaðsheiti)

Óheimilt er að reka eða kynna starfsemi ferðaskrifstofu undir öðrum heitum en þeim sem fram koma á leyfisbréfi.
Í umsókn um leyfi skal koma fram heiti leyfishafa ásamt öllum hjáheitum (markaðsheitum) sem fyrirhugað er að nota í starfseminni. Hægt er að bæta hjáheitum á leyfi hvenær sem er, er það gert með umsókn til Ferðamálastofu sem gefur út nýtt leyfisbréf án endurgjalds.

Hjáheiti geta auk nafna eða heita verið auðkenni eða lén.

Vakin er athygli á að Ferðamálastofa ber ekki ábyrgð á hjáheitum sem skráð eru á leyfisbréf leyfishafa. Vilji leyfishafar tryggja að aðrir aðilar noti ekki þau hjáheiti eða auðkenni sem skráð eru á leyfi þeirra verða þeir að skrá hjáheitin hjá fyrirtækja- eða firmaskrá og auðkenni hjá Einkaleyfastofunni.

Starfsstöð

Starfsemi ferðaskrifstofu skal rekin á fastri starfsstöð.
Ef þjónustan er einungis starfrækt á rafrænan hátt skal leyfishafi uppfylla skilyrði 6. gr. laga um rafræn viðskipti og aðra rafræna þjónustu, nr. 30/2002, um það sem koma skal fram á vef hans.
Þjónustuveitandi skal veita greiðan og samfelldan aðgang að eftirfarandi upplýsingum um sig:
1. nafni,
2. heimilisfangi þar sem hann hefur staðfestu,
3. kennitölu,
4. póstfangi, netfangi og öðrum þeim upplýsingum sem gera mögulegt að hafa samband við hann á greiðan hátt,
5. virðisaukaskattsnúmeri þjónustuveitanda,
6. þeirri opinberu skrá sem hann er skráður hjá, svo sem hlutafélagaskrá, samvinnufélagaskrá eða firmaskrá, og
7. leyfi og eftirlitsaðila ef starfsemi hans er háð leyfum.

Sjá einnig heimasíðu Neytendastofu.

Ábyrgðartrygging/frjáls ábyrgðartrygging frá vátryggingarfélagi 

Ábyrgðartryggingunni er ætlað að tryggja viðskiptavini leyfishafa, á meðan á ferð stendur, verði þeir fyrir líkamstjóni tjóni á eigum sem rekja má til sakar leyfishafa. Tryggingin þarf að vera í gildi á gildistíma leyfisins.

Staðfestingu á tryggingu þarf að leggja fram með umsókn.

Trygging skv. lögum um pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun

Sala pakkaferða og samtengdrar ferðatilhögunar er tryggingar- og leyfisskyld. Það þýðir að skipuleggjandi eða smásali sem býður til sölu eða selur pakkaferðir til ferðamanna hér á landi og seljandi sem hefur milligöngu um sölu samtengdrar ferðatilhögunar skulu hafa tryggingu.

Pakkaferðir

Skipuleggjandi er tryggingaskyldur fyrir þeim pakkaferðum sem hann selur til ferðamanna. Skipuleggjandi er einnig tryggingaskyldur fyrir þeim pakkaferðum sem hann setur saman en eru seldar til ferðamanna af smásala, nema skipuleggjandinn sýni fram á að smásalinn uppfylli tryggingaskyldu fyrir þeim ferðum sem hann selur.

Trygging skipuleggjanda eða smásala vegna sölu pakkaferða skal tryggja endurgreiðslu allra greiðslna sem greiddar hafa verið fyrir pakkaferð og til heimflutnings ferðamanns ef farþegaflutningur er hluti pakkaferðar komi til gjaldþrots eða greiðslustöðvunar.

Aðilar með staðfestu utan EES-svæðisins, sem beina markaðssókn sinni varðandi sölu pakkaferða að ferðamönnum á Íslandi, skulu tilkynna þá starfsemi til Ferðamálastofu og vera með tryggingu fyrir þeim ferðum.

Samtengd ferðatilhögun

Trygging seljanda sem hefur milligöngu um sölu samtengdrar ferðatilhögunar skal tryggja endurgreiðslur allra greiðslna sem hann tekur við frá ferðamönnum. Ef seljandi samtengdrar ferðatilhögunar er einnig ábyrgur fyrir farþegaflutningi skal tryggingin einnig ná til heimflutnings ferðamanns.

Umfang tryggingar - Hvað er verið að tryggja?

Endurgreiðslan nær til:

i. Ferðar sem enn er ófarin, hvort sem ferð er greidd að hluta eða að fullu
ii. Heimflutnings
iii. Að ferðamanni sé gert kleift að ljúka ferð sinni
iv. Aðeins beins fjárhagslegs tjóns en ekki hugsanlegra óþæginda eða miska.

Komi til þess að krafa er gerð í tryggingu eru ekki greiddir vextir eða annar kostnaður vegna kröfugerðar.

Trygging skal ná til allrar ferðatengdrar þjónustu sem er hluti af samningi um pakkaferð og er ekki veitt sökum gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar skipuleggjanda eða smásala. Trygging skal einnig ná til heimflutnings ferðamanns ef farþegaflutningur er hluti af samningi um pakkaferð og til gistingar fram að heimflutningi.

Ferðamanni skal gert kleift að ljúka pakkaferð í samræmi við upphaflegan samning. Skal þá tryggingin notuð til að greiða þann hluta ferðatengdrar þjónustu sem er hluti af samningi um pakkaferð og mundi annars ekki verða veitt. Í þeim tilvikum á ferðamaður ekki rétt til frekari greiðslna.

Endurgreiða skal allar greiðslur fyrir pakkaferð sem ekki verður farin vegna gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar skipuleggjanda eða smásala. Á það einnig við um fyrirframgreiðslur, hvort sem endanlegur samningur um pakkaferð hefur komist á eða ekki, enda sé sýnt fram á greiðslurnar með fullnægjandi hætti.

Form tryggingar

Trygging getur verið:

  1. Fé sem er lagt inn í viðurkenndan banka eða sparisjóð á reikning í nafni Ferðamálastofu.
  2. Ábyrgð viðskiptabanka eða sparisjóðs eða vátrygging hjá vátryggingafélagi. Þessir aðilar skulu hafa starfsleyfi á Evrópska efnahagssvæðinu og jafnframt leggja fram yfirlýsingu um að gildissvið og fjárhæð tryggingar sé í samræmi við lög nr. 95/2018.
  3. Önnur trygging sem Ferðamálastofa metur fullnægjandi. Leggja skal fram yfirlýsingu um að gildissvið og fjárhæð slíkrar tryggingar sé í samræmi við lög nr. 95/2018.

Tryggingarskyldur aðili getur haft gilda tryggingu í öðru EES-ríki og skal hann þá leggja fram fullnægjandi staðfestingu þess efnis.

Skil á gögnum vegna endurskoðunar á tryggingarfjárhæð

Tryggingarfjárhæð er endurskoðuð árlega. Frestur til að skila gögnum og upplýsingum er 1. apríl ár hvert.

Leggja skal fram eftirfarandi gögn og upplýsingar við endurskoðun tryggingarfjárhæðar:

a. Ársreikning í samræmi við lög um ársreikninga, áritaðan af endurskoðanda eða eftir því sem við á vera skoðunarmanni. Örfélögum er heimilt að skila rekstraryfirliti og efnahagsyfirliti byggðum á skattframtali félagsins.

b. Yfirlit yfir mánaðarlega veltu síðasta rekstrarárs þar sem velta vegna sölu pakkaferða annars vegar og samtengdrar ferðatilhögunar hins vegar er sérgreind frá annarri veltu. Hafi tryggingaskyldur aðili tilkynnt Ferðamálastofu um tímabundna aukna veltu skal sú velta sérgreind frá annarri veltu. Yfirlitið skal staðfest af löggiltum endurskoðanda eða skoðunarmanni. Í tilviki örfélaga er framkvæmdastjóra heimilt að staðfesta yfirlitið.

c. Yfirlit yfir áætlaða mánaðarlega veltu yfirstandandi rekstrarárs þar sem áætluð velta vegna sölu pakkaferða annars vegar og samtengdrar ferðatilhögunar hins vegar er sérgreind.

d. Staðfestingu löggilts endurskoðanda, skoðunarmanns eða, eftir atvikum, framkvæmdastjóra, um að bókhald tryggingaskylds aðila sé fært lögum samkvæmt reglugerð um tryggingu vegna sölu pakkaferða og samtengdrar ferðatilhögunar.

e. Yfirlit síðasta og yfirstandandi rekstrarárs yfir hlutfall staðfestingargreiðslna af heildarverði pakkaferða og fjölda daga fyrir upphaf pakkaferða sem þær eru fullgreiddar.

f. Yfirlit síðasta og yfirstandandi rekstrarárs yfir fjölda pakkaferða skipt niður á mánuði þar sem fram komi söluverð þeirra og lengd, fjöldi ferðamanna og hvort smásali selji pakkaferðir fyrir hönd skipuleggjanda og, ef svo er, upplýsingar um smásalann, yfirlit yfir þær pakkaferðir sem hann selur og hvor aðila uppfyllir tryggingaskyldu vegna þeirra pakkaferða sem smásalinn selur.

g. Upplýsingum um hvort tryggingaskyldur aðili framkvæmir einhverja þá ferðatengdu þjónustu sem er hluti pakkaferðar eða samtengdrar ferðatilhögunar sem hann selur.

Áætlun fjárhæðar tryggingar

Ef gögnum og upplýsingum er ekki skilað eigi síðar en 1. apríl ár hvert er Ferðamálastofu heimilt að áætla fjárhæð tryggingar. Getur áætluð tryggingafjárhæð þá verið allt að 50% hærri en tryggingafjárhæð fyrra árs.

Mat á fjárhæð tryggingar

Ferðamálastofa tekur ákvörðun um fjárhæð tryggingar og er heimilt að leita umsagnar endurskoðanda við mat á fjárhæð tryggingar. Kostnaður vegna þess greiðist af tryggingaskyldum aðila.

Fjárhæð tryggingar

Tryggingarfjárhæð (T) er reiknuð út frá eftirfarandi reiknireglu: T=G*(N/30)+G*h+G*d/30.

Fundin er grunntala (G) sem er meðaltal heildarveltu tveggja tekjuhæstu mánaða síðasta og yfirstandandi rekstrarárs, (N) sem er meðalfjöldi daga frá fullnaðargreiðslu þar til ferð hefst, (h) sem er meðalhlutfall staðfestingargreiðslu af heildargreiðslu og (d) sem er meðallengd ferða í dögum. Gildin skulu fundin fyrir síðasta og yfirstandandi rekstrarár.

Niðurstaða síðasta og yfirstandandi rekstrarárs skulu bornar saman og gildir sú tryggingarfjárhæð sem hærri er.

Fjárhæð tryggingar skal aldrei vera lægri en 1.000.000 kr.

Við mat á fjárhæð tryggingar er heimilt að undanskilja tímabundna aukna veltu síðasta rekstrarárs sem tilkynnt var Ferðamálastofu.

Mat á fjárhæð tryggingar þegar sótt er um ferðaskrifstofuleyfi

Þegar tryggingaskyldur aðili hefur rekstur skal hann samhliða leyfisumsókn leggja fram áætlun um reksturinn fyrir yfirstandandi og næsta ár auk annarra upplýsinga. Sjá umfjöllun um upplýsingar og gögn hér að ofan.

Heimild til hækkunar tryggingarfjárhæðar

Ferðamálastofu er heimilt að krefjast hærri trygginga í þeim tilfellum þegar um sérstaklega áhættusaman rekstur er að ræða, eiginfjárstaða skipuleggjanda eða smásala er neikvæð samkvæmt ársreikningi, tímabundin aukning verður í umsvifum eða líkur eru á að fjárhæð tryggingar muni ekki nægja komi til gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar skipuleggjanda eða smásala.

Skylt er að tilkynna Ferðamálastofu ef fyrirsjáanlegt er að tryggingarskyld umsvif verði umtalsvert meiri á yfirstandandi ári en gögn sem lágu til grundvallar ákvörðun um fjárhæð tryggingar gáfu til kynna. Í slíkum tilvikum er Ferðamálastofu heimilt að hækka fjárhæð tryggingar. Sé um tímabundin aukin umsvif að ræða er heimilt að undanskilja þá tímabundnu veltu frá tryggingarskyldu við útreikning á fjárhæð tryggingar næsta árs.

Tryggingaskyldur aðili skal veita Ferðamálastofu viðeigandi upplýsingar og gögn svo hægt sé að leggja mat á hækkun tryggingafjárhæðar.

Heimild til lækkunar tryggingarfjárhæðar

Ferðamálastofu er heimilt að lækka tímabundið tryggingarfjárhæð vegna tímabundins samdráttar í rekstri. Skipuleggjandi eða smásali skal senda Ferðamálastofu rökstudda beiðni þar um. 

Skilyrði fyrir tímabundinni lækkun tryggingafjárhæðar er að eigið fé tryggingaskylds aðila sé jákvætt, hann sé ekki í vanskilum með opinber gjöld og að öðru leyti sé ekki ástæða til að ætla að trygging muni ekki nægja komi til gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar.

Sækja þarf um tímabundna lækkun tryggingafjárhæðar til Ferðamálastofu. Umsókn skal fylgja greinargóð skýring á ástæðu hennar og þau gögn sem Ferðamálastofa telur nauðsynleg svo hægt sé að taka ákvörðun um umfang lækkunar á tryggingafjárhæð.

Upplýsingarnar skulu staðfestar af endurskoðanda.

Tryggingafjárhæð getur aldrei orðið lægri en 1.000.000 kr.

Bókhald og reikningsskil

Tekjur og gjöld vegna sölu pakkaferða og samtengdrar ferðatilhögunar skal færa þegar til þeirra hefur verið unnið og þjónustan í meginatriðum verið innt af hendi. Bóka skal tekjur réttilega á mánuði innan ársins. Skipuleggjanda er heimilt að undanskilja frá tryggingaskyldri veltu tekjur vegna pakkaferða sem seldar eru af smásala sem uppfyllir tryggingaskyldu vegna þeirra.

Bókhald skal vera í samræmi við lög um bókhald á hverjum tíma. Ef tryggingaskyldir aðilar hafa með höndum fjölþætta starfsemi skal sala pakkaferða og samtengdrar ferðatilhögunar vera aðgreinanleg frá öðrum rekstri í bókhaldi aðila. Skiptingu tekna og gjalda á mánuði skal vera hægt að lesa úr bókhaldskerfinu

Gildistími tryggingar

Trygging skal gilda á meðan leyfi er í gildi og skal vera tiltæk í allt að sex mánuði eftir brottfall leyfis eða eftir að starfsemi er hætt.

Gjaldtaka

Ferðamálastofa innheimtir gjöld til að standa straum af kostnaði vegna mats á tryggingafjárhæð og umsýslu vegna tryggingaskyldu. Vegna nýrra umsókna er gjaldið kr. 28.000 en vegna árlegrar endurskoðunar tryggingarfjárhæðar er gjaldið kr. 25.000.

Uppgjör trygginga

Komi til niðurfellingar leyfis vegna gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar lætur Ferðamálastofa birta áskorun um kröfulýsingu í Lögbirtingarblaðinu og á annan hátt eins og heppilegt þykir hverju sinni. Kostnaður vegna auglýsingar og uppgjörs trygginga greiðist af tryggingu tryggingaskylds aðila.

Eftirlit.

Ferðamálastofa fer með eftirlit og umsýslu með tryggingunum. Stofnunin getur krafist allra þeirra gagna sem teljast nauðsynleg til að leggja mat á tryggingarfjárhæð.

Viðurlög

Ef ekki er farið að fyrirmælum eða ákvörðunum Ferðamálastofu getur stofnunin lagt á dagsektir þar til farið hefur verið að þeim. Dagsektir geta numið frá 50 þús. kr. til 500 þús. kr. á dag.

Niðurfelling leyfis

Skylt er að fella niður leyfi komi til rekstrarstöðvunar eða gjaldþrots leyfishafa eða forsvarsmanns leyfishafa eða ef hann er sviptur fjárræði.

Einnig skal fella niður leyfi ef trygging vegna sölu pakkaferða eða samtengdrar ferðatilhögunar fellur úr gildi eða fullnægir ekki ákvæðum laganna.

Heimilt er að fella leyfi niður ef seljandi leggur ekki fram nauðsynleg gögn við mat á tryggingarfjárhæð eða ef ákvörðun Ferðamálastofu um hækkun tryggingar innan mánaðar frá því að hún var tilkynnt er ekki sinnt.

Kæra til æðra stjórnvalds (stjórnsýslukæra)

Stjórnvaldsákvarðanir Ferðamálastofu eru kæranlegar til ráðherra.

Ákvörðun um dagsektir má skjóta til ráðherra innan fjórtán daga frá því að hún er kynnt þeim sem hún beinist að. Dagsektir reiknast ekki fyrr en frestur er liðinn. Dagsektir eru aðfararhæfar að liðnum kærufresti en kæra til ráðherra frestar aðför uns endanleg niðurstaða liggur fyrir.

Málshöfðun fyrir almennum dómstólum frestar ekki aðför.

Ákvörðun Ferðamálastofu varðandi tryggingar má skjóta til ráðherra innan fjögurra vikna frá því að hún er kynnt þeim sem hún beinist að. Málskot til ráðherra frestar ekki gildistöku ákvörðunar.

Um kærur vegna annarra ákvarðana en dagsektir og tryggingar fer samkvæmt stjórnsýslulögum. Almenna reglan er að stjórnvaldsákvarðanir eru kæranlegar innan þriggja mánaða til æðra stjórnvalds frá því að hún var tilkynnt aðila.

Birting og afhending upplýsinga

Ferðamálastofu er heimilt að birta á vef sínum lista yfir leyfisskylda aðila með fullnægjandi tryggingar.

Ferðamálastofu er einnig heimilt að afhenda stjórnvöldum annarra ríkja og taka á móti frá stjórnvöldum annarra ríkja gögnum og upplýsingum sem nauðsynlegar eru við framkvæmd trygginga

Öryggisáætlanir

Öllum sem framkvæma eða hyggjast framkvæma skipulagðar ferðir innan íslensks yfirráðasvæðis er, frá 1. janúar 2019, skylt að hafa skriflegar öryggisáætlanir, á íslensku og ensku, fyrir hverja tegund ferðar. Skylda til gerðar öryggisáætlana nær jafnt til innlendra sem erlendra ferðaþjónustuaðila. Óheimilt er að bjóða ferð til sölu eða kynna á nokkurn hátt ef öryggisáætlun liggur ekki fyrir. Ferðaskrifstofum, sem selja eða kynna ferðir fyrir aðra, ber að ganga úr skugga um að öryggisáætlanir séu til staðar áður en ferðir eru teknar til sölu.

Öryggisáætlanir eru ekki sendar inn með umsókn en Ferðamaálstofa getur hvenær sem er kallað eftir þeim.

Nánari upplýsingar um öryggisáætlanir og gerð þeirra er að finna hér.

Leyfisskilyrði

Skilyrði leyfis er að umsækjandi eða forsvarsmaður umsækjanda, ef hann er lögaðili, uppfylli eftirfarandi skilyrði:
a. hafi búsetu innan aðildarríkja Evrópska efnahagssvæðisins eða stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu eða í Færeyjum,
b. sé lögráða, hafi forræði á búi sínu og hafi ekki á síðustu fjórum árum í tengslum við atvinnurekstur hlotið dóm fyrir refsiverðan verknað samkvæmt lögum um Ferðamálastofu, almennum hegningarlögum eða lögum um hlutafélög, einkahlutafélög, bókhald, ársreikninga, gjaldþrotaskipti o.fl. eða staðgreiðslu opinberra gjalda,
c. hafi skráð starfsemi sína hjá ríkisskattstjóra,
d. leggi fram staðfestingu um ábyrgðartryggingu frá vátryggingafélagi sem hefur starfsleyfi á Evrópska efnahagssvæðinu.
e. Ferðamálastofu er heimilt að óska frekari gagna í tengslum við leyfisveitingu sem nauðsynleg eru til að taka afstöðu til umsóknar. (Sjá lög 96/2018 um Ferðamálastofu).  

Aukin neytendavernd

Neytendastofa annast eftirlit með lögunum og reglum settum á grundvelli þeirra, að undanskildum tryggingarákvæðunum, sem Ferðamálastofa hefur eftirlit með. Í lögunum felst verulega aukin neytendavernd og samræming á réttindum neytenda á Evrópska efnahagssvæðinu.

Upplýsingarskylda og efni samnings um pakkaferð

Lögin leggja aukna upplýsingaskyldu á seljendur pakkaferða fyrir samningsgerð, í samningi um pakkaferð og áður en pakkaferð hefst. Áður en samningur um pakkaferð er gerður verður seljandi að upplýsa ferðamanninn m.a. um að ferð sé pakkaferð og helstu réttindi ferðamannsins og að hann njóti tryggingarverndar komi til gjaldþrots eða rekstrarstöðvunar seljanda. Upplýsingar þessar eru staðlaðar og á sérstöku formi sem öllum ber að nota. Einnig ber seljanda að veita ferðamanni viðeigandi upplýsingar um ferðina, um seljandann og helstu skilmála, sjá hér.

Stöðluð form vegna upplýsingagjafar fyrir pakkaferðasamninga:

Á seljanda hvílir sönnunarbyrði um að farið sé að kröfum laganna um upplýsingagjöf. Hafi skipuleggjandi, eða eftir atvikum smásali, ekki veitt ferðamanni upplýsingar um viðbótargjöld eða kostnað skal ferðamaður ekki bera þessi gjöld eða kostnað.

Algengt er orðið að ferðagögn séu að öllu leyti rafræn og má ætla að flestir ferðamenn óski eftir þeim upplýsingum og gögnum sem kveðið er á um í 9. gr. laganna með rafrænum hætti. Hins vegar er rétt að veita ferðamanni umbeðin gögn á pappír sé sérstaklega óskað eftir því og er þá sérstaklega horft til þess að þau gögn sem kveðið er á um í ákvæðinu eru mikilvæg ferðagögn, svo sem farmiðar og upplýsingar um brottfarartíma. (6.-9. gr.)

Breytingar á samningi um pakkaferð fyrir brottför

Ferðamanni er heimilt að framselja samning um pakkaferð og er nú sérstaklega tekið fram að tilkynning, á varanlegum miðli um framsal á samningi um pakkaferð, sem er send eigi síðar en sjö dögum áður en ferð hefst telst alltaf vera með hæfilegum fyrirvara. Skipuleggjandi eða smásali skal tilkynna framseljanda um raunverulegan kostnað vegna framsalsins, sem skal vera hæfilegur og sanngjarn, og leggja fram gögn því til staðfestingar. Skipuleggjanda eða smásala er aðeins heimilt að krefjast greiðslu sem svarar til raunverulegs kostnaðar sem hann verður fyrir vegna framsalsins. (11. gr.)

Í lögunum felst sú breyting að verðhækkanir á pakkaferð eru aðeins heimilar vegna breytinga á:
• verði farþegaflutninga sem má rekja til breytinga á eldsneytisverðir eða öðrum gjöldum
• sköttum eða gjöldum sem lögð eru á ferðatengda þjónustu sem er innifalin í ferðinni
• gengi erlendra gjaldmiðla sem hafa áhrif á verð.

Hækkun er aðeins heimil ef ferðamanni er í samningi um pakkaferð gefinn sambærilegur réttur til verðlækkunar. Skipuleggjandi eða smásali skal tilkynna ferðamanni um allar verðhækkanir með skýrum og greinargóðum hætti, ásamt rökstuðningi fyrir hækkuninni og útreikningi, á varanlegum miðli, eigi síðar en 20 dögum áður en ferð hefst. Í þessu felst að síðustu 20 daga áður en ferð hefst er óheimilt að hækka verðið. (12. gr.)

Seljandi getur ekki breytt pakkaferð nema heimild til breytinga komi fram í samningi. Geri seljandi breytingu skal hann án tafar tilkynna ferðamanni, á varanlegum miðli, um fyrirhugaðar breytingar og áhrif þeirra á verð pakkaferðar, frest sem ferðamaður hefur til að svara og hvaða afleiðingar það hefur svari ferðamaður ekki innan frestsins.

Ferðamaður getur afpantað pakkaferð, sbr. 14. gr., ef breytingin felur í sér verulegar breytingar á megineinkennum ferðatengdrar þjónustu, ef skipuleggjandi getur ekki uppfyllt sérkröfur ferðmanns sem skipuleggjandi hefur samþykkt eða ef verð pakkaferðar er hækkað um meira en 8%.

Afpanti ferðamaður pakkaferð á grundvelli framangreindra breytinga á hann rétt á fullri endurgreiðslu innan 14 daga eða að þiggja í staðinn aðra pakkaferð sambærilega að gæðum eða betri. Ef breytingin leiðir til þess að pakkaferðin verði lakari að gæðum á ferðamaður rétt á verðlækkun. Verði ferðin dýrari greiðir ferðamaður mismuninn. (13. gr.)

Afpöntun og aflýsing pakkaferðar

Ferðamaður getur afpantað pakkaferð, gegn greiðslu sanngjarnar þóknunar, áður en ferðin hefst. Heimilt er að tilgreina í samningi um pakkaferð sanngjarna þóknun sem tekur mið af því hversu löngu fyrir upphaf ferðarinnar afpantað er og áætluðum tekjumissi skipuleggjanda eða smásala. Sé ekki kveðið á um þetta í samningi skal þóknunin samsvara tekjumissi skipuleggjanda eða smásala. Ferðamanni ber ekki að greiða þóknun ef afpöntun er vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna sem hafa veruleg áhrif á framkvæmd pakkaferðar, flutning farþega til ákvörðunarstaðar eða verðhækkunar umfram 8%, sbr. 12. gr. laganna. Seljanda ber að endurgreiða ferðamanni innan 14 daga frá afpöntun. Óvenjulegar og óviðráðanlegar aðstæður geta t.d. verið stríðsástand, útbreiðsla farsótta eða sjúkdóma, hryðjuverk, pólitískur óstöðugleiki eða aðrar aðstæður sem hafa afgerandi áhrif á ferðalög til viðkomandi staða. (15. gr.)

Seljandi getur skv. 16. gr. aflýst pakkaferð gegn fullri endurgreiðslu til ferðamanns og án greiðslu frekari skaðabóta
• Í fyrsta lagi ef fjöldi skráðra þátttakenda er minni en sá lágmarksfjöldi sem tilgreindur er í samningi og skipuleggjandi tilkynnir ferðamanni
  um aflýsingu ferðarinnar innan þess frests sem tilgreindur er. Í ákvæðinu er þó sett tímamörk fyrir tilkynninguna sem taka mið af lengd
  ferðarinnar.
• Í öðru lagi ef skipuleggjandi eða smásali getur ekki efnt samninginn vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna sem hann tilkynnir 
  ferðamanninum um án ótilhlýðilegs dráttar fyrir upphaf ferðarinnar. Skipuleggjandi eða smásali skal endurgreiða ferðamanni greiðslur sem
  honum ber innan 14 daga frá aflýsingu.

Framkvæmd pakkaferðar

Skipuleggjandi og smásali bera, skv. 17. gr., sameiginlega og hvor í sínu lagi ábyrgð á framkvæmd þeirrar ferðatengdu þjónustu sem er innifalin í samningi um pakkaferð, hvort sem þjónustan er veitt af þeim eða öðrum þjónustuveitanda. Í því felst aukin neytendavernd og skýrleiki og ferðamenn geta þá hvort sem er leitað til skipuleggjanda eða smásala beri eitthvað útaf.

Skipuleggjandi eða smásali fá hæfilegan frest til að bæta úr vanefndum sem eru á framkvæmd samnings um pakkaferð. Ef úrbætur leiða til þjónustu sem er lakari að gæðum en tilgreint er í samningu um pakkaferð á ferðamaður rétt á afslætti sem jafngildir mismuninum á þeirri þjónustu sem samið var um og þeirri sem veitt var.

Ef skipuleggjandi eða smásali ræður ekki bót á vanefndum innan hæfilegs frests eða neitar að ráða bót á vanefndum getur ferðamaður sjálfur ráðið bót á þeim og krafið skipuleggjanda eða smásala um endurgreiðslu nauðsynlegs kostnaðar vegna þess. Ferðamaður getur ekki hafnað úrbótum skipuleggjanda eða smásala nema þær séu lakari að gæðum en það sem um var samið eða ef afsláttur er ófullnægjandi. (18. gr.)

Skipuleggjanda eða smásala er skylt, skv. 19. gr., að sjá fyrir heimflutningi í þeim tilvikum sem ferðamaður riftir samningi með lögmætum hætti þegar um verulega vanefnd er að ræða, sbr. 20. gr. laganna. Jafnframt er mælt fyrir um skyldu skipuleggjanda eða smásala til að veita ferðamanni aðstoð í þeim tilvikum sem hann óskar sérstaklega eftir því og jafnframt þegar röskun verður á ferð vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna.

Skylda skipuleggjanda eða smásala til að sjá ferðamanni fyrir gistingu í þeim tilvikum sem heimflutningur ferðamanns tefst vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna takmarkast við þrjár nætur. Takmörkun á gistingu í 3 nætur á ekki við um viðkvæma hópa (fatlaða eða hreyfihamlaða og aðstoðarmenn þeirra, þungaðar konur, fylgdarlaus ólögráða börn eða þá sem þarfnast sérstakrar læknisaðstoðar) sem eðlilegt er að skipuleggjandi eða smásali beri ríkari skyldur til að aðstoða, að því gefnu að hann hafi verið upplýstur um ástand þeirra og sérstakar þarfir áður en ferð hófst.

Vanefndaúrræði ferðamanns

Ferðamanni er heimilt að rifta samningi um pakkaferð ef verulegar vanefndir verða á framkvæmd samningsins. Ferðamaður á þá jafnframt rétt á afslætti af verði ferðarinnar sem svarar til þess hluta af ferðatengdri þjónustu sem ekki er veitt eða er verulega ábótavant. Afslátturinn skal þá vera í samræmi við umfang þeirra vanefnda sem voru á framkvæmd samnings. (20. og  21. gr.) 

Verði ferðamaður fyrir tjóni vegna verulegra vanefnda á framkvæmd pakkaferðar á hann einnig rétt á skaðabótum vegna hvers kyns tjóns sem skipuleggjandi eða smásali ber ábyrgð á og rekja má til vanefnda hans.

Skipuleggjandi eða smásali getur verið laus undan skaðabótaábyrgð ef hann sýnir fram á að vanefnd á framkvæmd samnings um pakkaferð sé
• sök ferðamanns,
• sök þriðja aðila sem ekki tengist þeirri þjónustu sem samið var um og af ófyrirsjáanlegum eða óviðráðanlegum ástæðum,
• eða ef vanefnd er vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna.

Í síðastnefnda tilvikinu er um svokallaðar „force majeure“ aðstæður að ræða. (22. gr).

Upplýsingaskylda vegna samtengdrar ferðatilhögunar

Seljandi sem hefur milligöngu um samtengda ferðatilhögun skal veita ferðamanni staðlaðar upplýsingar um að:
• hann njóti ekki þeirra réttinda sem lög kveða á um að gildi aðeins um pakkaferðir,
• hver þjónustuveitandi sé aðeins ábyrgur fyrir framkvæmd sinnar þjónustu samkvæmt samningi og
• að hann njóti tryggingarverndar skv. 24. gr. laganna, tryggingaverndin er þó takmarkaðri en tryggingavernd vegna pakkaferða. (23. gr.)

 Stöðluð form fyrir upplýsingagjöf vegna samtengdrar ferðatilhögunar:

Ýmis ákvæði

Seljandi ber skv. 28. gr. ábyrgð á hvers konar skekkjum eða tæknilegum vanköntum í bókunarkerfi hans og eftir atvikum skekkjum í bókunarferlinu. Þó ber seljandi ekki ábyrgð ef skekkjur í bókun má rekja til ferðamanns eða þær verða vegna óvenjulegra og óviðráðanlegra aðstæðna.

Ef skipuleggjandi er með staðfestu utan EES-svæðisins ber smásali, skv. 29. gr., skyldur skipuleggjanda nema hann sýni sérstaklega fram á að skipuleggjandi fullnægi ákvæðum V. og VII. kafla laganna um framkvæmd pakkaferðar og um tryggingarskyldu.

Fylgigögn með umsókn um ferðaskrifstofuleyfi

Nauðsynlegt er að fara vel yfir að öll vottorð, staðfestingar og önnur gögn sem fylgja eiga umsókn séu til staðar áður en umsókn er fyllt út.

Vottorð sem Ferðamálastofa getur sótt:

 

Umsækjandi getur falið Ferðamálastofu að sækja eftirfarandi vottorð gegn 1.000 kr gjaldi fyrir hvert vottorð.

  • Skráningarvottorð úr fyrirtækjaskrá (ef um er að ræða hlutafélag eða einkahlutafélag) eða firmaskrá (ef um er að ræða sameignarfélag, samlagsfélag eða einkafirma).
  • Búsetuvottorð vegna forsvarsmanns, sbr. a-lið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 96/2018 um Ferðamálastofu.
  • Staðfesting á búsforræði forvarsmanns, sbr. b-lið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 96/2018 um Ferðamálastofu.

Fylgigögn sem umsækjandi þarf sjálfur að afla eða útbúa og hengja við umsókn:

  • Sakavottorð forsvarsmanns, sbr. b-lið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 96/2018 um Ferðamálastofu.
  • Staðfesting á skráningu á launagreiðendaskrá RSK, sbr. c-lið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 96/2018 um Ferðamálastofu.
  • Staðfesting um ábyrgðartryggingu frá vátryggingarfélagi sbr. d-lið 2. mgr. 8.gr. laga nr. 96/2018.
  • Bókhaldsgögn vegna ákvörðunar um fjárhæð tryggingar vegna sölu á pakkaferðum og milligöngu vegna samtengdrar ferðatilhögunar. Bóhaldsgögnin eru Excel-skjal (sjá hlekk hér að neðan) sem umsækjandi þarf að byrja á að vista á eigin tölvu, fylla út og senda með umsókn sem viðhengi.
    • Rekstraráætlun fyrir yfirstandandi og næsta ár, skipt niður á mánuði og skal áætluð tryggingarskyld velta sérgreind.
    • Greiðsluáætlun fyrir yfirstandandi og næsta ár, skipt niður á mánuði.
    • Áætlun um efnahag fyrir yfirstandandi og næsta ár.

      Bókhaldsgögn til útfyllingar (excel) 

Umsóknarferill

Sótt er um á Þjónustugátt Ferðamálastofu

Nauðsynlegt er að skrá sig inn með Íslykli eða rafrænum skilríkjum í farsíma.

Athugið að leyfi er gefið út á kennitölu og nafn þess aðila sem tilgreindur er sem umsækjandi  í umsókninni. Þannig að ef leyfishafinn er lögaðili þarf að skrá nafn hans og kennitölu í viðeigandi svæði á umsóknarforminu.

Greiðsla fyrir umsókn:
Greiðsluseðill fyrir umsóknargjaldi er gefinn út þegar umsókn hefur verið afgreidd.

Gjald fyrir ferðaskrifstofuleyfi er 30.000 kr.

Gjald vegna yfirferðar bókhaldsgagna:
Ferðamálastofa leitar umsagnar endurskoðanda á bókhaldsgögnum vegna nýrra umsókna um ferðaskrifstofuleyfi. Gjald vegna umsagnarinnar er kr. 28.000.- sem leggst við leyfisgjaldið sbr. hér að ofan.

Vegna endurskoðunar á fjárhæð ferðaskrifstofa ár hvert leitar Ferðamálastofa umsagnar endurskoðanda. Gjald vegna umsagnarinnar er kr. 25.000.- og greiðist árlega.

Þarf ég önnur leyfi?

Umsækjanda ber að kanna hvort önnur leyfi eru nauðsynleg í tengslum við starfsemina.

  • Samgöngustofa sér um útgáfu leyfa varðandi fólksflutninga hvort sem er á landi, í lofti eða á sjó, ám og vötnum.
  • Sýslumenn sjá um útgáfu leyfa fyrir veitingastaði og gististaði.
  • Heilbrigðiseftirlit gefa út rekstrarleyfi fyrir hestaferðir og ber að tilkynna slíka starfsemi til Matvælastofnunar (MAST), sjá www.mast.is/dyraheilbrigdi/eftirlit/hestaheld/  Einnig veita heilbrigðiseftirlit starfsleyfi fyrir gististaði, veitingastaði og almenningssalerni.
  • Umhverfisstofnun veitir leyfi vegna aksturs utan vega,  framkvæmda innan friðlanda, ljósmynda- og kvikmyndatöku á svæðum sem heyra undir UST, hreindýraveiða og fuglaveiða
  • Lögreglustjórar veita m.a. skotvopnaleyfi og leyfi fyrir fallhlífastökki
  • Fiskistofa veitir leyfi vegna frístundaveiða