Ferðaþjónusta í Evrópu stendur sterk í byrjun árs 2026 þrátt fyrir óvissu í heimsmálunum

• Komum erlendra ferðamanna til Evrópu fjölgaði um 5,6% í upphafi árs 2026 og gistinóttum fjölgaði um 5,5%, samkvæmt gögnum frá áfangastöðum sem hafa birt tölur fram til febrúarloka.
• Norðlæg svæði og vetraráfangastaðir leiða vöxtinn, þar sem Írland, Finnland, Ítalía og Austurríki sýna mestan vöxt.
• Átökin í Miðausturlöndum eru farin að hafa áhrif á ferðalög á heimsvísu. Enn sem komið er virðist Evrópa þó verða fyrir tiltölulega litlum áhrifum, meðal annars vegna þess að álfan þykir öruggur áfangastaður og eftirspurn innan Evrópu er áfram sterk.

Ferðaþjónusta í Evrópu fór vel af stað á árinu 2026. Komum erlendra ferðamanna fjölgaði um 5,6% og gistinóttum fjölgaði um 5,5% miðað við sama tímabil árið 2025. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Evrópska ferðamálaráðsins, European Tourism – Trends & Prospects (Q1/2026), um þróun og horfur í evrópskri ferðaþjónustu. Eftirspurn eftir ferðalögum hélt áfram að vera góð utan háannatíma og staðan var stöðug víða um Evrópu. Tölurnar byggja á gögnum það sem af er ári, en flestir áfangastaðir hafa aðeins birt niðurstöður fyrir janúar og febrúar.

Þetta gerist á sama tíma og átökin í Miðausturlöndum hafa áhrif á ferðalög um heim allan. Átökin hafa leitt til raskana á flugferðum, hækkað kostnað og aukið óvissu í lengri ferðalögum milli heimsálfa. Eins og staðan er núna er þó búist við að áhrifin á Evrópu verði takmörkuð, meðal annars vegna þess að Evrópa nýtur orðspors sem öruggur áfangastaður og vegna sterkrar eftirspurnar innan álfunnar. Áframhaldandi óvissa og mögulegur skortur á flugvélaeldsneyti gæti þó haft neikvæð áhrif síðar á árinu, segir í skýrslunni.

Norðurlönd og vetraráfangastaðir drífa áfram vöxtinn

Ferðaþjónustan í byrjun ársins var sérstaklega sterk í Norður-Evrópu og á vetraráfangastöðum. Í Norður-Evrópu fjölgaði ferðamönnum um 13% í janúar og febrúar. Írland (+30%) og Finnland (+12%) voru meðal þeirra landa sem stóðu sig best, meðal annars vegna aukinna viðskiptaferða. Sem kunnugt er á þetta ekki við um Ísland en hér fækkaði brottförum erlendra ferðamanna um 1,3% fyrstu tvo mánuði ársins.

Skíðastaðir stóðu sig einnig vel. Ítalía (+14%) naut góðs af mikilli eftirspurn og auknum áhuga tengdum Vetrarólympíuleikunum. Austurríki (+7%) og Frakkland (+5%) sáu auknar bókanir vegna góðra aðstæðna til skíðaiðkunar og hagstæðrar tímasetningar vetrarfría á helstu mörkuðum. Þá sýndi Þýskaland merki um bata eftir veikara ár 2025, með 2,7% fjölgun ferðamanna í byrjun árs 2026.

Vetrarsól og hagstæð verð skipta áfram máli

Suður-Evrópa og Miðjarðarhafssvæðið drógu áfram að sér stærstan hluta ferðamanna í byrjun ársins, þó vöxturinn hafi verið hægari þar en í Norður-Evrópu. Eftirspurnin var meðal annars knúin áfram af ferðamönnum sem sóttust eftir mildara veðri yfir veturinn og aukinni áherslu svæðisins á heilsársferðaþjónustu.

Grikkland skráði mikla fjölgun ferðamanna (+33%), þó hægari aukning í gistinóttum bendi til þess að ferðirnar hafi verið styttri. Aðrir áfangastaðir sem nutu góðs af eftirspurn eftir sól yfir vetrarmánuðina voru meðal annars Kýpur (+9%), Króatía (+8%) og Spánn (+2%).

Áhrif átaka í Miðausturlöndum á ferðaþjónustu í Evrópu

Gert er ráð fyrir að áhrif átakanna í Miðausturlöndum á ferðaþjónustu í Evrópu komi helst fram í hærri ferðakostnaði, lakari tengingum í gegnum vinsæla tengiflugvelli og minni eftirspurn eftir lengri ferðalögum. Alþjóðasamtök flugfélaga (IATA) hafa jafnframt varað við því að mögulegur skortur á flugvélaeldsneyti gæti leitt til þess að flugum verði aflýst í auknum mæli.

Nýjustu greiningar Tourism Economics benda til þess að ef átökin hefðu aðeins staðið í tvo mánuði gætu um 4% alþjóðlegra gistinátta í Evrópu verið í hættu árið 2026, sem samsvarar um 103 milljónum gistinátta. Þar sem átökin hafa nú staðið lengur gætu áhrifin orðið meiri, þó enn sé óljóst hversu mikil þau verða.

Sterk eftirspurn innan Evrópu styður við greinina

Þrátt fyrir óvissu meta skýrsluhöfundar horfur í evrópskri ferðaþjónustu áfram ágætar, ekki síst vegna sterkrar eftirspurnar innan Evrópu. Um 80% erlendra ferðamanna til Evrópu koma frá öðrum Evrópulöndum og það dregur úr áhrifum ytri áfalla.

Þegar óvissa ríkir í alþjóðamálum velja ferðamenn oftar staði sem þeir telja öruggari og nær heimahögum. Búist er við að sú þróun styðji áfram við ferðalög innan Evrópu árið 2026, þar sem sumir ferðamenn fresta eða breyta ferðum sem annars hefðu verið farnar til svæða sem verða meira fyrir áhrifum.

Á fyrri tímum óstöðugleika í Miðausturlöndum hafa áfangastaðir í Evrópu, sérstaklega við Miðjarðarhafið, oft notið góðs af aukinni eftirspurn. Þróunin verður þó mismunandi milli landa og þeir áfangastaðir sem reiða sig meira á fjærmarkaði eða ferðamenn frá Miðausturlöndum gætu fundið meira fyrir áhrifunum.

Hægt er að nálgast skýrsluna í heild hér: Evrópska ferðamálaráðið – European Tourism Trends & Prospects Q1 2026