Stöðuskýrsla (Q4) Evrópska ferðamálaráðsins - European Tourism: Trends and prospects

Fjórða ársfjórðungsskýrsla Evrópska ferðamálaráðsins (ETC) fyrir árið 2020 kom út fyrir helgi en þar er fjallað um þróunina í ferðaþjónustu á nýliðnu ári með hliðsjón af fyrirliggjandi upplýsingum sem og horfurnar framundan. Fyrri ársfjórðungsskýrslum* hefur áður verið gerð stuttlega skil með fréttum á vefsíðu Ferðamálastofu.

 

Versta ferðamannaárið í 30 ár

Umfjöllun skýrslunnar snýst líkt og hinar fyrri um þau áhrif sem Covid-19 faraldurinn hefur haft á ferðaþjónustuna.  Árið 2020 er versta ferðaár sem um getur í sögu greinarinnar síðustu þrjá áratugina. Til marks um hversu hrikaleg áhrif faraldurinn hefur haft þá fækkaði alþjóðlegum komum á heimsvísu um 73% milli ára 2019-2020 og innanlandsferðum um 34%.

Á heildina litið fækkaði alþjóðlegum komum ferðamanna í Evrópu um 69%. Öll aðildarlönd ETC upplifðu metfækkun eða á bilinu 51-85%. Hjá einu af hverjum þremur löndum var fækkunin á bilinu 70-79% og var Ísland í þeim hópi. Innanlandsferðum fækkaði hins vegar minna í Evrópu eða um 35%.

Gisting og flug orðið illa úti 

Gisting hefur orðið illa úti í faraldrinum um alla Evrópu. Hrun í eftirspurn varð til þess að mörg hótel þurftu að vera með lokað mest allt árið 2020, og metlækkun varð í nýtingu. Fyrirliggjandi gögn gefa til kynna að nýtingin hafi minnkað mest á árinu 2020 frá fyrra ári í suðurhluta Evrópu eða um 58% en minnst í norðurhluta Evrópu eða um 50%.  Aflétting takmarkana þegar kemur að ferðalögum innanlands og aukin eftirspurn frá heimamönnum gerði það að verkum að hluti hótela í Evrópu gat verið með opið síðastliðið sumar.  

Hvað varðar flug, þá fóru farþegaflutningar í Evrópu niður um 69,3% á árinu 2020 í samanburði við 2019. Vonir um hægfara bata á árinu 2021 urðu að engu þegar hertar takmarkanir á landamærum tóku gildi í Evrópu. Árið 2021 verður þar af leiðandi krefjandi fyrir evrópsk flugfélög en skv. síðustu alþjóðlegu spá IATA munu þau verða fyrir meira tapi á árinu en önnur svæði heimsins.  

Horfurnar

Þrátt fyrir hátt smithlutfall síðustu vikurnar í Evrópu hefur víðtæk dreifing, prófanir og smitrakning vakið von um að draga megi úr ferðatakmörkunum. Gert er ráð fyrir að bati ferðaþjónustunnar verði hægfara en vel sýnilegur á seinni hluta ársins 2021. Spár gefa hins vegar til kynna að ferðaþjónustan verði ekki komin á þann stað sem ferðaþjónustan var árið 2019 fyrr en árið 2023.

Óvissan er mikil en gert er ráð fyrir að víðtæk dreifing bóluefnis muni strax hafa áhrif á ferðaplön fólks. Reglubundin könnun ETC um ferðavilja Evrópubúa, síðast framkvæmd í árslok 2020 bendir til að um 54% Evrópubúa hafi áform um að ferðast næstu sex mánuðina eða fram í júlí. Eftirspurnin eftir ferðalögum er því til staðar. Mesta áhyggjuefni Evrópubúa snýr að heilsufarslegu öryggi þegar að ferðalögum kemur. Niðurstöður könnunarinnar gefa til kynna að um 16% hafi áhyggjur af fluginu en þetta er lægsta hlutfall sem hefur mælst frá því könnunin var fyrst gerð (sept. 2020). Niðurstöður sömu könnunar gefa til kynna að um 67% Evrópubúa telji að strangar öryggis- og sóttvarnarráðstafanir byggi upp traust og geri ferðalagið ánægjulegra.  Áfangastaðir standa því frammi fyrir miklum áskorunum þegar hægt verður að ferðast á ný.

 Efnistök skýrslu

Skýrslan samanstendur af sjö köflum auk samantektar og viðauka. Í fyrsta kafla má finna almennt yfirlit yfir stöðu mála og komur erlendra ferðamanna til aðildarlanda ETC árið 2020 í samanburði við árið 2019. Í öðrum kafla birtist spá Tourism Economics um þróunina í ferðalögum eftir heimsálfum til ársins 2023. Í þeim þriðja er fjallað um afkomuna út frá nýjustu tölum með megináherslu á flugiðnaðinn og gistingu og í þeim fjórða er athyglinni beint að viðskiptaferðum. Í fimmta kafla má sjá frammistöðu aðildarlanda ETC í tengslum við komur og gistinætur eftir einstaka upprunalöndum. Í sjötta kafla er m.a. dregin fram hlutdeild Evrópu í ferðalögum nokkurra þjóða á fjarmörkuðum, skipt eftir landfræðilegri staðsetningu og er þá Ísland innan norðurhluta Evrópu  ásamt hinum Norðurlöndunum, Írlandi og Bretlandi. Í sjöunda kafla má síðan finna umfjöllun um efnahagshorfur og er Evrusvæðinu, Bretlandi, Bandaríkjunum, Japan og nýmörkuðum gerð sérstök skil.
 

*Umfjöllun um fyrri ársfjórðungsskýrslur:


Athugasemdir