Ákvarðanir um fjárhæðir trygginga 2021 - hækkanir

Ákvarðanir Ferðamálastofu um tryggingafjárhæðir og iðgjöld verða sendar ferðaskrifstofum í byrjun nóvember.

Við ákvörðun um fjárhæð trygginga ber Ferðamálastofu að taka mið af fjárhagsstöðu og áhættu af rekstri ferðaskrifstofa.

Þegar telja má að sérstök áhætta sé af rekstri ferðaskrifstofa hyggst Ferðamálastofa nýta hækkunarheimild 10. gr. reglugerðar um Ferðatryggingasjóð nr. 812/2021 og krefjast hærri trygginga en leiðir af reiknireglum 7. gr. reglugerðarinnar.

Til að gæta jafnræðis við ákvarðanatöku verður horft til sömu sjónarmiða í öllum tilfellum. Ferðamálastofa hefur því sett hlutlæg viðmið við beitingu hækkunarheimildarinnar sem byggjast á rekstrarstöðu ferðaskrifstofa. Viðmiðin eru:

  • Ef hlutfall veltufjár er undir 1,5
  • Ef hlutfall eiginfjár er 20% eða lægra
  • Fjárhæðir inneigna sem ferðamenn hafa greitt fyrir pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun sem ekki verða afhentar eða endurgreiddar á þessu ári (2021).

Tryggingafjárhæðir eru alfarið metnar út frá framlögðum gögnum ferðaskrifstofa. Mikilvægt er að framlagðar upplýsingar séu réttar svo að fjárhæðir trygginga séu ákvarðaðar á réttum forsendum.

Þegar ákvarðanir hafa verið birtar í byrjun nóvember gefst ferðaskrifstofum tækifæri til að koma á framfæri við Ferðamálstofu leiðréttingum og uppfærðum gögnum þannig að ef tilefni er til breytinga á ákvörðunum liggi það fyrir á gjalddaga iðgjalda, 1. desember 2021.

Spurt og svarað um hækkanir tryggingafjárhæða

Hver er ávinningur nýs tryggingakerfis? 

Nýju tryggingakerfi er ætlað að vera til hagsbóta fyrir neytendur og ferðaskrifstofur.

Ferðatryggingasjóðskerfið er neytendaréttarkerfi sem ætlað er að endurgreiða að fullu greiðslur sem greiddar eru fyrir pakkaferðir eða samtengda ferðatilhögun komi til ógjaldfærni eða gjaldþrots seljanda eða ef leyfi hans er fellt niður skv. 27. gr. (vanskil á greiðslu iðgjalds eða stofngjalds á gjalddaga, trygging ekki lögð fram eða ekki eru veittar þær upplýsingar sem nauðsynlegar eru til að meta fjárhæð iðgjalds og tryggingar).

Fyrirkomulagi tryggingakerfisins er einnig ætlað að koma ferðaskrifstofum til góða. Tryggingakerfið er samtryggingakerfi sem byggist á:

  • Stofngjaldi
  • Árlegum iðgjaldsgreiðslum
  • Sérstakri tryggingu sem hver og ein ferðaskrifstofa leggur fram og ákvörðuð er af Ferðamálastofu skv. framlögðum gögnum.

Með greiðslu stofngjalds og árlegs iðgjalds í samtryggingasjóð er ferðaskrifstofum gert kleift að leggja fram lægri tryggingafjárhæðir en var skv. eldra kerfi. Með samtryggingarkerfi í formi tryggingasjóðs ætti fjárbinding ferðaskrifstofa af bankaábyrgðum vegna trygginga að lækka umtalsvert sem ætti að bæta rekstrarskilyrði þeirra.

Af hverju er verið að ákveða tryggingafjárhæðir með álagi?

Nýja tryggingakerfið er sett upp miðað við eðlilegar aðstæður í ferðaþjónustu og þjóðarbúinu. Við eðlilegar aðstæður er rekstur og fjárhagur ferðaþjónustufyrirtækja heilt yfir í nokkuð góðu horfi. Við slíkar aðstæður er unnt að ákveða tryggingafjárhæð (T) skv. almennum reiknireglum 7. gr. reglugerðar um Ferðatryggingasjóð fyrir velflestar ferðaskrifstofur.

Tryggingakerfið er ekki hannað til að standast veruleg, almenn áföll í greininni (kerfishrun), sem hafa mikil, neikvæð áhrif á nær allar ferðaskrifstofur og valda verulegum líkum á að margar ferðaskrifstofur verði ógjaldfærar eða gjaldþrota á sama tíma.

Við slíkar aðstæður brestur aðferðafræðin skv. 7.gr. hvað það varðar að verja áhættu sjóðsins vegna sölu á tryggingaskyldum ferðum. Þá kemur til kasta Ferðamálastofu að taka ákvörðun um áhættuálag á tryggingarfjárhæðina (T) vegna sértækrar áhættu hvers tryggingataka skv. 10. grein.

Ferðamálastofu ber lögum samkvæmt, við ákvörðun um fjárhæð tryggingar, að taka mið af fjárhagsstöðu seljanda og áhættu af rekstri hans. Gefi fjárhagsstaða ferðaskrifstofu tilefni til að ætla að hún kunni að verða ógjaldfær ber Ferðamálastofu að taka mið af því.

Í slíkum tilfellum er heimilt að hækka fjárhæð tryggingar skv. 10. gr. reglugerðarinnar. 

Heimild til hækkunar tryggingafjárhæðar

Heimilt er að hækka fjárhæð trygginga skv. 10. gr. reglugerðar um sjóðinn m.a. ef talin er sérstök áhætta af rekstri ferðaskrifstofu. Undir það getur fallið t.d. mikil aukning í sölu pakkaferða eða inneignir sem ferðamenn hafa kosið að eiga í stað þess að fá endurgreiðslur, ef þær endurspeglast ekki í tryggingafjárhæðinni eða af öðrum ástæðum kunna að vera líkur á að Ferðatryggingasjóður verði fyrir tjóni.

Við matið skal þess gætt að hags­munir sjóðsins séu tryggðir en jafnframt skal gæta meðalhófs.

Við beitingu hækkunarheimildarinnar hefur Ferðamálastofa sett hlutlæg viðmið sem byggð eru á fjárhagsstöðu ferðaskrifstofa. Til að gæta jafnræðis við ákvarðanatöku verður horft til sömu sjónarmiða í öllum tilfellum. Viðmiðin eru:

  • Hlutfall veltufjár (VFH) er undir 1,5
  • Hlutfall eiginfjár (EFH) er lægra en 20%
  • Fjárhæð inneigna sem ferðamenn hafa greitt fyrir pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun sem ekki verða farnar eða endurgreiddar á þessu ári (2021). Einkum er átt við inneignir sem ferðamenn hafa kosið að eiga inni hjá ferðaskrifstofum vegna pakkaferða sem hefur verið aflýst, þær afpantaðar eða þeim frestað.

Hver eru sjónarmiðin við mat á áhættu?

Tekið er tillit til tvenns konar sértækrar áhættu Ferðatryggingasjóðs af rekstri hverrar ferðaskrifstofu við ákvörðun um áhættuálag á fjárhæð tryggingar hennar skv. grunnútreikningi eins og honum er lýst í 7. gr. reglugerðar um Ferðatryggingasjóð. Heimild til álagningar áhættuálags kemur fram í 10. gr. reglugerðarinnar. Þessi áhætta er:

  • Greiðslufallsáhætta vegna sölu á tryggingarskyldum ferðum sem eru hluti af venjulegum yfirstandandi rekstri
  • Greiðslufallsáhætta vegna inneigna sem viðskiptavinir ferðaskrifstofu hafa kosið að eiga og eru umfram þær inneignir sem grunnútreikningur skv. 7.gr. nær yfir og eru einkum til komnar vegna Covid-19 síðan vorið 2020.

Hvernig er álaginu beitt?

Álagið er byggt á veltufjárhlutfalli (VFH) og eiginfjárhlutfalli (EFH) ferðaskrifstofa.

Í álaginu er vægi VFH 2/3 og EFH 1/3.

Álagið getur hæst orðið 80% og lægst 13% af reiknaðri grunntryggingafjárhæð (GT), ef álagi er á annað borð beitt.  

Hver álagsprósentan er í hverju tilviki fer eftir samsetningu veltufjárhlutfalls og eiginfjárhlutfalls  en hvoru hlutfalli um sig er skipt í þrjá flokka.

Álagið er fundið með eftirfarandi hætti:

  • Fyrst er grunntryggingafjárhæðin (GT) reiknuð út skv. 7. gr. reglugerðarinnar
  • Þá er tryggingafjárhæðin (T) reiknuð út skv. reiknireglu 7. gr. reglugerðarinnar.
  • Síðan er (T) fjárhæðin dregin frá (GT) fjárhæðinni (GT-T)
  • Síðan er fundin álagsprósenta miðað við samsetningu VFH og EFH
  • Þá er niðurstöðufjárhæðin úr (GT-T) margfölduð með álagsprósentunni, (GT-T)*álagsprósenta = fjárhæð álags (Á).
  • Álagsfjárhæðinni er síðan bætt við útreiknaða tryggingafjárhæð (T): T + Á. Niðurstaðan er þá sú fjárhæð sem ferðaskrifstofu ber að leggja fram í tryggingu.
  • Séu inneignir fyrir hendi, sem ferðamenn hafa greitt fyrir pakkaferðir og samtengda ferðatilhögun sem ekki verða farnar eða endurgreiddar á þessu ári (2021), er þeim bætt við útreiknaða tryggingafjárhæð, T + álag + inneignir. Niðurstaðan er þá sú fjárhæð sem ferðaskrifstofu með slíkar inneignir í bókum sínum ber að leggja fram í tryggingu.

Hvernig skiptist álagið á milli veltufjárhlutfalls og eiginfjárhlutfalls?

Til útskýringar og einföldunar á hvernig álagsprósentan getur orðið er best að sýna það með litakóðum.   

Veltufjárhlutfallinu (VFH):

VFH er undir 1 litakóðinn er rauður
VFH er á bilinu 1-1,5 litakóðinn er gulur
VFH er yfir 1,5 litakóðinn er grænn

Eignfjárhlutfallinu (EFH):

EFH er undir 10% litakóðinn er rauður
EFH er 10-20% litakóðinn er gulur
EFH er yfir 20% litakóðinn grænn

Ef VFH og EFH báðar rauðar er álagsprósentan 80%.
Ef VFH og EFH er álagaprósentan 67%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 40%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 13%
Ef VFH og EFH er engin álagsprósenta

Af hverju er veltufjárhlutfallið (VFH) miðað við 1,5?

Miðað er við veltufjárhlutfall (hlutfall veltufjármuna og skammtímaskulda í efnahagsreikningi) þar sem það er lykilmælikvarði á greiðsluhæfi fyrirtækis til næstu 12 mánaða litið.

Í ljósi eðlis rekstrar ferðaskrifstofa er eðlilegast að miða við veltufjárhlutfallið þar sem það segir mikið um rekstrarstöðu fyrirtækisins og getu þess til að standa við skuldbindingar sínar næstu mánuðina. Eigi fyrirtæki í raun nægjanlegt veltufé sem umbreyta má í reiðufé fyrirvaralítið getur það greitt skammtímaskuldbindingar sínar. Inneignir viðskiptavina vegna tryggingarskyldra ferða, hvort sem um er að ræða inneignir sem ferðamenn hafa kosið að eiga í stað endurgreiðslu eða innborganir á væntanlegar ferðir, eru á meðal skammtímaskulda ferðaskrifstofa.

Horfa verður til þess að mögulegt er að bókfært virði veltufjármuna sé ekki að fullu hægt að umbreyta í reiðufé til greiðslu skuldbindinga með skömmum fyrirvara eða yfirleitt; raunvirði þeirra getur verið og er ósjaldan lægra en bókfært virði. Þetta á sérstaklega við í krísuaðstæðum eins og nú eru uppi í ferðaþjónustunni.

Ferðamálastofa telur eðlilegt og varfærið að miða við veltufjárhlutfall að lágmarki 1,5 og að hlutfall undið því lágmarki sé merki um aukna hættu á ógjaldfærni.

Veltufjárhlutfall á bilinu 1,0-1,49 sé merki um aukna greiðslufallsáhættu, sem leiðir til álags á grunntryggingafjárhæðina (GT) og veltufjárhlutfall undir 1,0 þýði að verulega óvissa ríki um greiðslugetu ferðaskrifstofu enda á hún ekki fyrir skammtímaskuldum sínum skv. eigin bókhaldi. Leiðir það til tvöfalds áhættuálags.

Veltufjárhlutfallið er beinn mælikvarði á greiðsluhæfi fyrirtækis og fær það því meiri vigt í mati Ferðamálastofu á greiðslufallsáhættu en eiginfjárhlutfallið eða 2/3 á móti 1/3 vægi eiginfjárhlutfalls.

Af hverju er eiginfjárhlutfallið (EFH) miðað við 20%?

Eiginfjárhlutfallið segir mikið til um tapsþol fyrirtækja. Eiginfjárstyrkur fyrirtækis er annar meginmælikvarði á horfurnar um rekstrarhæfi þess; hvort það sé líklegt til að geta verið í áframhaldandi rekstri amk. næsta árið (e. going concern).

Fyrirtæki með neikvætt eiginfé er tæknilega gjaldþrota og fyrirtæki með lítið eiginfé í fjármögnun rekstrarins á móti lánsfé er verr undir áföll búið en fyrirtæki með sterkan eiginfjárgrunn. Af þessum ástæðum aukast líkurnar á greiðslufalli ferðaskrifstofu, að öðru jöfnu, ef eiginfjárhlutfall er lágt og líkurnar aukast verulega ef eiginfé er orðið neikvætt, sem jafnan er afleiðing bæði vanfjármögnunar og taprekstrar.

Í ljósi ofangreinds er það mat Ferðamálastofu að eðlilegt sé að miða útreikning áhættuálags einnig við eiginfjárhlutfall. Ákvarðar Ferðamálastofa því álag á tryggingafjárhæð fyrirtækja sem eru með eiginfjárhlutfall á bilinu 10,0-19,99% og tvöfalt álag á þau félög sem eru með lægra en 10% eiginfjárhlutfall.

Vægi eiginfjárhlutfalls við ákvörðun áhættuálags í heild hjá tryggingataka er 1/3 á móti veltufjárhlutfalli, þar sem eiginfjárhlutfallið er óbeinni mælikvarði á greiðsluhæfi en veltufjárhlutfallið.

Af hverju er vægi veltufjárhlutfalls meira en vægi eiginfjárhlutfalls?

Veltufjárhlutfall er beinn mælikvarði á greiðsluhæfi tryggingataka næstu 12 mánuði eftir uppgjör og fær það því mesta vigt við mat á aukinni tryggingaþörf vegna bágs rekstrar (2/3 vægi).

Eiginfjárhlutfall er mælikvarði á hversu vel tryggingataki er fjármagnaður, sem hefur sömuleiðis mikilvæg áhrif á greiðslufallsáhættu en með óbeinni hætti. Því fær eiginfjárhlutfall minna vægi við ákvörðun álags (1/3 vægi).

Af hverju eru inneignir teknar með?

Staðfestingargreiðslur og innborganir á væntanlegar pakkaferðir

Inneignir viðskiptavina sem til staðar eru hjá ferðaskrifstofum vegna núverandi rekstrar og fram koma í upplýsingum frá þeim til Ferðamálstofu mynda hluta forsendna venjubundins útreiknings tryggingjafjárhæðar (T) í hinu nýja kerfi og þarf ekki að taka tillit til að öðru leyti. Hér er um að ræða svokallaðar staðfestingargreiðslur og greiðslur (innborganir) vegna væntanlegra ferða.

Inneignir sem ferðamenn hafa kosið að eiga í stað þess að fá endurgreiðslu vegna afpantaðra, aflýstra eða frestaðra ferða

Inneignir sem eiga uppruna sinn utan núverandi og venjulegs rekstrar og eru hluti af fortíðarvanda sem til varð áður en hinu nýja tryggingakerfi var komið á fót, þarf hins vegar að tryggja krónu á móti krónu, enda eru þær fortíðarvandi og ekki hluti af hinu nýja kerfi. Er hér einkum um að ræða inneignir sem urðu til á árinu 2020 vegna ferða sem féllu niður vegna Covid-19 og enn á eftir að fara.

Uppsetning hins nýja samtryggingasjóðs og forsendur hans byggja á þokkalega eðlilegu ástandi í greininni, þar sem vandkvæði einstakra ferðaskrifstofa séu í raun bundin við þau tilteknu fyrirtæki og ekki sé fyrir hendi kerfislægur vandi. Umræddar inneignir eru afleiðing kerfisvanda sem varð til áður en sjóðurinn var stofnaður og hann getur því ekki tekið áhættuna af.

Inneignir sem ferðamenn hafa kosið að eiga hjá ferðaskrifstofu vegna pakkaferða eða samtengdrar ferðatilhögunar sem ekki koma til afhendingar í formi ferðar eða endurgreiðslu á árinu 2021 verða lagðar við útreiknaða tryggingafjárhæð hvort sem tryggingafjárhæðin er ákveðin með eða án álags skv. hækkunarheimild 10. gr. reglugerðarinnar.

Það er mat  Ferðamálastofu, með tilliti til hagsmuna sjóðsins og aðila að honum, að eðlilegt sé að þær skuldbindingar, sem stofnað er til fyrir stofnun Ferðatryggingasjóðs og eru í formi inneigna sem ferðamenn hafa kosið að eiga hjá ferðaskrifstofu vegna kaupa á pakkaferð eða samtengdri ferðatilhögun sem ekki hefur verið afhent í formi nýrrar ferðar eða endurgreidd, beri ferðaskrifstofan sjálf þar til ferð hefur verið farin eða endurgreiðsla átt sér stað.  

Inneignirnar eru lagðar við útreiknaða tryggingafjárhæð hvort sem tryggingafjárhæðin er ákveðin með eða án álags.

Dæmi um beitingu viðmiða álags og inneigna

Dæmi: VFH er undir 1 og EFH er undir 10% (bæði hlutföllin eru rauð)

Útreiknað GT = 32.000.000 (skv. 7. gr. reglugerðarinnar)

Útreiknað T = 4.500.000 (skv. 7. gr. reglugerðarinnar)

Þar sem bæði hlutföll eru rauð er álagsprósentan 80%

(GT-T)*álag = (32.000.000-4.500.000) * 80% = 22.000.000. Álagið er þá 22 milljónir.

Þá er álaginu bætt við T: 4.500.000 + 22.000.000 = 26.500.000 sem er ákvörðuð tryggingafjárhæð.

Ef tilteknar inneignir eru fyrir hendi, eins og þeim er lýst hér að framan, t.d. 6.000.000 kr., þá bætast þær við T+álag: (4.500.000 + 22.000.000) + inneignir (6.000.000)= 32.500.000.

Í þessu dæmi er ákvörðuð tryggingafjárhæð 32.500.000.

(GT-T)* álagsprósentan = álagsfjárhæð

T+álagsfjárhæð = ákvörðuð tryggingafjárhæð

Ef inneignir þá T+álagsfjárhæð + inneignir = ákvörðuð tryggingafjárhæð

Hvað er grunntryggingafjárhæð (GT) og hvað felst í henni?

Grunntryggingafjárhæðin (GT) er mælikvarði á áhættu við þrot ferðaskrifstofu vegna fyrirfram greiðslna sem búið er að taka við og vegna þeirra ferðamanna sem eru í ferðum komi til gjaldþrots.

GT er ætlað að reikna inneignir skv. venjubundnum rekstri í eðlilegu árferði. Í GT felast þær upphæðir sem búið er að taka við á hverjum tíma og kostnaður við þá sem eru í ferðum.

Hvað er tryggingafjárhæð (T) og hvað felst í henni?

Tryggingafjárhæðin (T) er útreiknuð tryggingafjárhæð sem talið er að sé nægileg fjárhæð til að leggja fram þegar rekstur er í góðu lagi.

Tryggingafjárhæðin (T) er hugsuð sem afsláttur af grunntryggingastærðinni (GT). Er hún að jafnaði um 12% af (GT) en getur farið niður í 3%. Hlutfallið tekur mið af tryggingaskyldri veltu síðasta eða yfirstandandi árs. 12% miðast við tryggingaskyldar tekjur undir þrjú hundruð milljónum en 3% miðast við tryggingaskyldar tekjur yfir tveimur milljörðum. Afslátturinn er meiri eftir því sem fyrirtæki er stærra þar sem reynslan hefur sýnt að minni hætta er á því að stærri fyrirtækin fari í þrot.

Hvernig er tryggingafjárhæð reiknuð út ef hækkunarheimild er ekki beitt?

Við ákvörðun á fjárhæð trygginga er reiknuð út grunntryggingafjárhæð (GT) skv. reiknireglunni; GT = G*(N/30)+G*h+G*d/30 og tryggingafjárhæð (T) skv. reiknireglunni; T = a (V) * GT, sem er sú tryggingafjárhæð sem ferðaskrifstofu ber að leggja fram.

Grunntryggingafjárhæð:

  • (G) grunntala sem er meðaltal tryggingaskyldrar veltu tveggja tekjuhæstu mánaða síðasta og yfirstandandi rekstrarárs
  • (N), meðalfjöldi daga frá fullnaðargreiðslu þar til ferð hefst
  • (h) meðalhlutfall staðfestingargreiðslu af heildargreiðslu
  • (d) meðallengd ferða í dögum

Gildi skv. 2. málsl. skulu fundin fyrir síðasta og yfirstandandi rekstrarár.

Tryggingafjárhæð:

Til viðbótar er fundin tryggingaskyld velta (V) síðasta rekstrarárs og hlutfall af henni (a).

Hlutfallið a(V) skal vera:

12% ef ársvelta er minni en 300 m. kr.,

12% - 6% * (V - 300 m.kr.) / 700 m. kr. ef V er milli 300 m. kr. og 1 ma. kr.

6% - 2% * (V - 1 ma.kr.) / 1 ma. kr. ef V er milli 1 og 2 ma. kr.

4% - 2% * (V - 2 ma.kr.) / 3 ma. kr. ef V er stærra en 2 ma. kr.

Tryggingafjárhæð verður T = a (V) * GT.

Niðurstaða síðasta og yfirstandandi rekstrarárs skulu bornar saman og sú tryggingafjárhæð valin sem hærri er.

Fjárhæð tryggingar skal aldrei vera lægri en 500.000 kr.

Hverjir sæta hækkunum?

Þær ferðaskrifstofur sem sæta hækkunum eru þær sem hafa veltufjárhlutfall undir 1,5 og/eða  hlutfall eiginfjár undir 20% skv. ársreikningi 2020.

Inneignir sem eiga uppruna sinn utan núverandi og venjulegs rekstrar og eru hluti af fortíðarvanda sem til varð áður en hinu nýja tryggingakerfi var komið á fót, þarf hins vegar að tryggja krónu á móti krónu. Er hér einkum um að ræða inneignir sem urðu til á árinu 2020 vegna ferða sem féllu niður vegna Covid-19 og enn á eftir að fara.

Er hægt að óska endurskoðunar á ákvörðun?

Tryggingafjárhæðir eru alfarið metnar út frá framlögðum gögnum ferðaskrifstofa.

Mikilvægt er að framlagðar upplýsingar séu réttar svo að fjárhæðir trygginga séu ákvarðaðar á réttum forsendum.

Hafi orðið breyting á fjárhagsstöðu ferðaskrifstofa, s.s. framlagðar upplýsingar verið rangar, inneignir afhentar eða endurgreiddar o.s.frv., er hægt að óska endurmats á tryggingafjárhæðinni.

Samkvæmt stjórnsýslulögum á aðili rétt á því að fá mál sitt tekið til meðferðar á ný, ef ákvörðunin hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik.

Hafi orðið breyting til batnaðar á fjárhagsstöðu ferðaskrifstofu er hægt að óska endurskoðunar á ákvörðun en leggja þarf fram árshlutauppgjör fyrir fyrstu níu mánuði ársins. Árshlutauppgjörið þarf að vera staðfest af þar til bærum aðila.

Hafi orðið breyting á fjárhæð inneigna er hægt að senda inn nýjar upplýsingar um fjárhæðina. Upplýsingarnar þurfa að vera staðfestar af framkvæmdastjóra.

Beiðni um endurskoðun ákvörðunar má senda á arlegskil@ferdamalastofa.is

Hvenær þarf að hafa lagt fram nýja tryggingu?

Leggja þarf fram nýja tryggingu í síðasta lagi 1. desember 2021.

Hvenær er gjalddagi iðgjaldsins?

Gjalddagi iðgjaldsins er 1. desember 2021.

Hverjir sæta hækkunum

Þær ferðaskrifstofur sem sæta munu hækkun eru þær sem hafa veltufjárhlutfall 1,5 og lægra og/eða  hlutfall eigin fjár er 20% eða lægra skv. ársreikningi 2020. Einnig kemur til hækkana tryggingafjárhæða ef inneignir eru fyrir hendi sem ekki koma til afhendingar á þessu ári (2021).

Séu hlutföll veltufjár og eigin fjár undir ofangreindum mörkum bætist við álag á útreiknaða tryggingafjárhæð. Séu inneignir fyrir hendi, sem ferðamenn eiga inni vegna greiddra pakkaferða eða samtengdrar ferðatilhögunar sem ekki eru afhentar á þessu ári (2021), bætist fjárhæð inneignanna óbreytt við tryggingafjárhæðina óháð því hvort um álag er að ræða eða ekki.

Tryggingafjárhæðir þeirra ferðaskrifstofa sem sæta munu hækkun skv. 10. gr. reglugerðarinnar verða byggðar á því að (T) er dregið frá (GT) og niðurstaðan margfölduð með álagsprósentunni; (GT-T)*álagsprósenta. Niðurstöðufjárhæðinnni er síðan bætt við útreiknað (T); T + álagsfjárhæð. Séu inneignir fyrir hendi er þeim bætt við (T) að viðbættu álaginu; T + álagsfjárhæð + inneignir.

Reiknireglur skv. 7. gr. reglugerðar um Ferðatryggingasjóð nr. 812/2021

Reiknireglum skv. reglugerð um Ferðatryggingasjóð er ætlað að reikna út tryggingafjárhæðir miðað við eðlilegar rekstraraðstæður í venjulegu árferði en taka ekki mið af óvenjulegum rekstraraðstæðum eins og verið hefur.

Tryggingafjárhæð (T), sem ferðaskrifstofum er gert að leggja fram, er fengin með því að fyrst er fundin grunntryggingafjárhæð (GT) með reglunni GT = G*(N/30)+G*h+G*d/30. Síðan til viðbótar er fundið hlutfall tryggingaskyldrar veltu síðasta árs a(V) sem margfaldað er með GT. Tryggingafjárhæðin er því fundin með reglunni T = a(V)*GT.

Útreikningurinn er metinn út frá gögnum síðasta og yfirstandandi árs og gildir sú niðurstaða sem hærri er.   

Forsendur 7. gr. reglugerðarinnar má finna hér.

Viðmið hækkana tryggingafjárhæða

Í grunninn er reiknuð út grunntryggingafjárhæðin (GT) og síðan tryggingafjárhæðin (T) skv. 7. gr. reglugerðarinnar.

Séu hlutföll veltufjár og eigin fjár undir ofangreindum mörkum bætist við álag á útreiknaða tryggingafjárhæð skv. reiknireglu reglugerðarinnar.

Séu inneignir fyrir hendi, sem ferðamenn eiga inni vegna greiddra pakkaferða og/eða samtengdrar ferðatilhögunar sem ekki eru afhentar á þessu ári (2021), bætist fjárhæð inneignanna óbreytt við reiknaða tryggingafjárhæð. Það á við hvort sem forsendur veltufjár og eigin fjár eiga við eða ekki.

Viðmiðununum verður beitt með þrenns konar hætti:

  1. þegar álagsforsendur eiga við
  • Formúlan er: (GT-T)*álagsprósenta = álagsfjárhæð (Á)
  • Heildartryggingafjárhæð (HT) = T + Á
  1. Þegar álagsforsendur eiga við og inneignir eru fyrir hendi
  • Formúlan er: (GT-T)*álagsprósenta = Á
  • HT = T+ Á + inneignir
  1. Þegar álagsforsendur eiga ekki við en inneignir eru fyrir hendi
  • Formúlan er: HT = T + inneignir

 

Grunntryggingafjárhæð (GT)

Grunntryggingafjárhæðin (GT) er mælikvarði á áhættu við þrot ferðaskrifstofu vegna fyrirfram greiðslna sem búið er að taka við og vegna þeirra ferðamanna sem eru í ferðum komi til gjaldþrots.

GT er ætlað að reikna inneignir skv. venjubundnum rekstri á eðlilegu árferði. Í GT felast þær upphæðir sem búið er að taka við á hverjum tíma og kostnaður við þá sem eru í ferðum.

Tryggingafjárhæð (T)

Tryggingafjárhæðin (T) er útreiknuð tryggingafjárhæð sem talið er að sé nægileg fjárhæð til að leggja fram þegar rekstur er í góðu lagi. T er hugsuð sem afsláttur af GT stærðinni, frá 12% niður í 3%. Hlutfallið tekur mið af tryggingaskyldri veltu síðasta árs. 12% miðast við tryggingaskyldar tekjur undir þrjúhundruð milljónum en 3% miðast við tryggingaskyldar tekjur yfir tveimur milljörðum. Afslátturinn er meiri eftir því sem fyrirtæki er stærra þar sem reynslan hefur sýnt að minni hætta er á því að stærri fyrirtækin fari í þrot.

 

Álag

Álagið er byggt á veltufjárhlufalli og hlutfalli eigin fjár ferðaskrifstofa.
Í álaginu er vægi veltufjárhlutfalls (VFH) 2/3
Í álaginu er vægi hlutfall eigin fjár (EFH) 1/3

 Álagið er fundið með eftirfarandi hætti:

  1. Fyrst er grunntryggingafjárhæðin (GT) reiknuð út skv. 7. gr. reglugerðarinnar
  2. Þá er tryggingafjárhæðin (T) reiknuð út skv. reiknireglu 7. gr. reglugerðarinnar.
  3. Síðan er (T) fjárhæðin dregin frá GT fjárhæðinni (GT-T)
  4. Síðan er fundin álagsprósentan miðað við samsetningu VFH og EFH
  5. Þá er niðurstöðufjárhæðin úr (GT-T) margfölduð með álagsprósentunni, (GT-T)*álagsprósenta = fjárhæð álags (Á).
  6. Álagsfjárhæðinni er síðan bætt við útreiknaða tryggingafjárhæð (T): T + Á. Niðurstaðan er þá sú fjárhæð sem ferðaskrifstofu ber að leggja fram.
  7. Séu inneignir fyrir hendi er þeim bætt við útreiknaða tryggingafjárhæð, T + álag + inneignir. Niðurstaðan er þá sú fjárhæð sem ferðaskrifstofu ber að leggja fram.

Álagið getur hæst orðið 80% og lægst 13% sem margfaldað er með (GT-T).
Hver álagsprósentan er í hverju tilviki fyrir sig fer eftir samsetingu VFH og EFH en hvoru hlutfalli um sig er skipt í þrjá flokka.
Til útskýringar og einföldunar á hvernig álagsprósentan getur orðið er best að sýna það með litakóðum.   

Veltufjárhlutfallinu (VFH):

VFH er undir 1 litakóðinn er rauður
VFH er á bilinu 1-1,5 litakóðinn er gulur
VFH er yfir 1,5 litakóðinn er grænn

Eignfjárhlutfallinu (EFH):

EFH er undir 10% litakóðinn er rauður
EFH er 10-20% litakóðinn er gulur
EFH er yfir 20% litakóðinn grænn

 

Ef VFH og EFH báðar rauðar er álagsprósentan 80%.
Ef VFH og EFH er álagaprósentan 67%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 40%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 13%
Ef VFH og EFH er engin álagsprósenta

Til að finna ákvarðaða fjárhæð trygginga þegar forsendur álags eiga við er formúlan (GT-T)*álags% = Álagsfjárhæð => T+álagsfjárhæð = ákvörðuð tyggingafjárhæð
Ef inneignir eru fyrir hendi er formúlan T+álagsfjárhæð + inneignir = ákvörðuð tryggingafjárhæð

Dæmi: VFH er undir 1 og EFH er undir 10% (bæði hlutföllin eru rauð)
Útreiknað GT = 32.000.000 (skv. 7. gr. reglugerðarinnar)
Útreiknað T = 4.500.000 (skv. 7. gr. reglugerðarinnar)
Þar sem bæði hlutföll eru rauð er álagsprósentan 80%
(GT-T)*álag = (32.000.000-4.500.000) * 80% = 22.000.000. Álagið er þá 22 milljónir
Þá er álaginu bætt við T: 4.500.000 + 22.000.000 = 26.500.000 sem er ákvörðuð tryggingafjárhæð.

 

Ef inneignir eru fyrir hendi t.d. 6.000.000 þá bætast þær við T+álag (4.500.000 + 22.000.000) + inneignir (6.000.000)= 32.500.000.
Í þessu dæmi er ákvörðuð tryggingafjárhæð 32.500.000.

(GT-T)* álagsprósentan = álagsfjárhæð
T+álagsfjárhæð = ákvörðuð tryggingafjárhæð
Ef inneignir þá T+álagsfjárhæð + inneignir = ákvörðuð tryggingafjárhæð

 

Veltufjárhlutfallið
Veltufjárhlutfallið segir mikið um rekstrarstöðu fyrirtækisins og getu þess til að standa við skuldbindingar sínar næstu mánuðina.

Hlutfall eigin fjár
Eiginfjárhlutfallið sýnir fjárhagslegan styrk félags til að mæta mótbyr án þess að skerða skuldbindingar sínar við aðra en hluthafa.

 

Inneignir

Inneignir ferðamanna vegna pakkaferða eða samtengdrar ferðatilhögunar sem ekki koma til afhendingar eða endurgreiðslu á þessu ári (2021) verða lagðar við útreiknaða tryggingafjárhæð hvort sem tryggingafjárhæðin er ákveðin skv. reiknireglu reglugerðarinnar eða með álagi skv. hækkunarheimild 10. gr. reglugerðarinnar.

Það er mat Ferðamálastofu að eðlilegt sé að skuldbindingar, sem stofnað er til fyrir stofnun Ferðatryggingasjóðs og eru í formi inneigna ferðamanna vegna kaupa á pakkaferð eða samtengdri ferðatilhögun sem ekki hefur verið afhent eða endurgreidd, beri ferðaskrifstofan sjálf þar til inneign hefur verið afhent eða endurgreidd.  

 

Til útskýringar og einföldunar á hvernig álagsprósentan getur orðið er best að sýna það með litakóðum.   

Veltufjárhlutfallinu (VFH):

VFH er undir 1 litakóðinn er rauður
VFH er á bilinu 1-1,5 litakóðinn er gulur
VFH er yfir 1,5 litakóðinn er grænn

Eignfjárhlutfallinu (EFH):

EFH er undir 10% litakóðinn er rauður
EFH er 10-20% litakóðinn er gulur
EFH er yfir 20% litakóðinn grænn

 

Ef VFH og EFH báðar rauðar er álagsprósentan 80%.
Ef VFH og EFH er álagaprósentan 67%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 53%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 40%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 27%
Ef VFH og EFH er álagsprósentan 13%
Ef VFH og EFH er engin álagsprósenta